กวังแฮกุน กษัตริย์ที่ประวัติศาสตร์ยังถกเถียง
นักการทูตผู้ชาญฉลาดหรือกษัตริย์ผู้ทรยศต่อพันธมิตร? — ชายที่รักษาโชซอนผ่านช่วงเวลาอันตรายที่สุด แต่ยังถูกตีตราว่าเป็นคนเลว
ถ้าให้เขียนชีวประวัติของกวังแฮกุนในยุคปัจจุบัน คุณอาจได้หนังสือสองเล่มที่ขัดแย้งกันโดยสิ้นเชิง — เล่มหนึ่งเรียกเขาว่าผู้ช่วยชาติ อีกเล่มเรียกว่าทรราช
โอรสที่ไม่ได้รับเลือก
กวังแฮกุนคือโอรสองค์ที่สองของพระเจ้าซอนโจจากพระสนม ไม่ใช่พระมเหสีหลัก ในระบบโชซอน นี่คือจุดอ่อนร้ายแรง เขาถูกแต่งตั้งเป็นรัชทายาทชั่วคราวในช่วงสงครามอิมจิน เมื่อโชซอนต้องการผู้นำสนามรบ และเขาทำงานดี
แต่หลังสงคราม พระเจ้าซอนโจไม่เคยไว้วางใจเขาเต็มที่ เพราะเกรงว่ากวังแฮกุนจะได้รับความนิยมมากเกินไป
พระเจ้าซอนโจสวรรคตโดยไม่ได้แต่งตั้งรัชทายาทอย่างเป็นทางการ กวังแฮกุนขึ้นครองราชย์ด้วยการสนับสนุนของพรรคใหญ่ฝ่ายเหนือ (북인) แต่ต้องเผชิญการต่อต้านจากหลายฝ่ายตลอด 15 ปีที่ครองราชย์
นโยบายสามเส้า: ความชาญฉลาดที่กลายเป็นความผิด
ในยุคของกวังแฮกุน เอเชียตะวันออกกำลังเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ราชวงศ์หมิง (明) ของจีนกำลังอ่อนแอลง ขณะที่แมนจู (นูรฮาชี) กำลังสร้างอาณาจักรใหม่ทางเหนือ
กวังแฮกุนเลือกนโยบายที่เรียกว่า "รั้วรอบขอบชิด" (등거리 외교) — ไม่ยืนข้างใครอย่างชัดเจน รักษาความสัมพันธ์กับทั้งหมิงและแมนจูไปพร้อมกัน
หมิงขอให้โชซอนส่งทหารไปช่วยรบกับแมนจู กวังแฮกุนส่งทหาร 13,000 นาย แต่สั่งแม่ทัพอย่างลับๆ ให้ "อ่านสถานการณ์" และอย่าเสียกำลังพลโดยเปล่าประโยชน์ เมื่อกองทัพหมิงพ่ายแพ้ แม่ทัพโชซอนยอมจำนนต่อแมนจูแทนที่จะสู้จนตาย กวังแฮกุนยังเจรจาสันติภาพกับแมนจูในลับๆ
ในมุมของกวังแฮกุน นี่คือการรักษาโชซอนจากสงครามที่ไม่จำเป็น ในมุมของขุนนางฝ่ายอนุรักษ์นิยม นี่คือการทรยศต่อราชวงศ์หมิงซึ่งโชซอนถือว่าเป็น "พระคุณอันยิ่งใหญ่" ที่ส่งกองทัพมาช่วยในสงครามอิมจิน
ความโหดเหี้ยมที่ไม่อาจปฏิเสธ
กวังแฮกุนไม่ได้บริสุทธิ์ทั้งหมด เขากำจัดคู่แข่งทางการเมืองอย่างโหดร้าย โดยเฉพาะ:
- สั่งประหาร อิมแฮกุน (임해군) พี่ชายต่างมารดา
- สั่งประหาร ยอ็องชางแดกุน (영창대군) น้องชายต่างมารดาวัย 8 ขวบ โดยให้ขังในห้องแล้วจุดไฟรอบห้องจนร้อนตาย
- เนรเทศ พระราชินีอินมก (인목왕후) มารดาของน้องชาย
ขุนนางฝ่ายตะวันตก (서인) ร่วมกับเจ้าชายนึงยางกุน ทำรัฐประหารในคืนเดียวกัน กวังแฮกุนหนีออกจากพระราชวัง ถูกจับที่บ้านขุนนางคนหนึ่ง และถูกเนรเทศไปยังเกาะเจจู เขาใช้ชีวิตในการเนรเทศอีก 18 ปีและสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1641
การประเมินใหม่ในศตวรรษที่ 20
ในยุคสมัยใหม่ นักประวัติศาสตร์เกาหลีจำนวนมากหันมามองกวังแฮกุนใหม่ พวกเขาเห็นว่านโยบายสามเส้าของเขาคือความชาญฉลาดทางการทูต และหากโชซอนดำเนินนโยบายนี้ต่อไป อาจหลีกเลี่ยงสงครามแมนจูในปี ค.ศ. 1627 และ 1636 ได้
คำถามที่ยังไม่มีคำตอบ: ถ้ากวังแฮกุนชนะทางการเมือง เราจะเรียกนโยบายเดียวกันนี้ว่าอะไร?