พระเจ้าโกจง

รัชสมัยของพระเจ้าโกจง (고종 / King Gojong)

พระเจ้าโกจง (고종) ทรงเป็นกษัตริย์องค์ที่ 26 แห่งโชซอน ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 1863–1907 พระชนมายุเพียง 12 พรรษาเมื่อขึ้นครองราชย์ รัชสมัย 44 ปีของพระองค์ครอบคลุมการเปลี่ยนแปลงที่รุนแรงและเจ็บปวดที่สุดในประวัติศาสตร์เกาหลี — จากการปิดประเทศสู่การเปิดประเทศ จากโชซอนสู่จักรวรรดิ และท้ายที่สุดสู่การสูญเสียเอกราช

ยุคแทวอนกุน — ปิดประตูสู่โลก (ค.ศ. 1863–1873)

ช่วง 10 ปีแรก ฮึงซอนแทวอนกุน (흥선대원군 / Heungseon Daewongun) พระราชบิดาทำหน้าที่ผู้สำเร็จราชการ ดำเนินนโยบายชาตินิยมอย่างแข็งกร้าว — กวาดล้างคริสต์ศาสนาคาทอลิกอย่างโหดเหี้ยม (ค.ศ. 1866 มีการสังหารนักบวชฝรั่งเศสถึง 9 คน) ต่อต้านเรือรบฝรั่งเศสที่บุกเกาะคังฮวา (ค.ศ. 1866) และเรือรบอเมริกันในเหตุการณ์ชินมียาง (ค.ศ. 1871) รวมถึงบูรณะพระราชวังคยองบกด้วยงบประมาณที่ทำให้ประชาชนเดือดร้อน

พระราชินีมิน — พลิกโฉมนโยบาย

เมื่อโกจงมีพระชนมายุ 22 พรรษา พระราชินีมิน (명성왕후 / Queen Min) ทรงช่วยโกจงปลดแทวอนกุนออกจากอำนาจ และหันนโยบายไปทางเปิดประเทศ ลงนาม สนธิสัญญาคังฮวา (강화도조약 / ค.ศ. 1876) กับญี่ปุ่น เปิดท่าเรือสามแห่ง พระราชินีมินเป็นนักการเมืองที่เฉลียวฉลาด ทรงเล่นสมดุลระหว่างมหาอำนาจ สนับสนุนรัสเซียถ่วงดุลญี่ปุ่น ซึ่งเป็นสิ่งที่ญี่ปุ่นยอมรับไม่ได้

ทศวรรษแห่งวิกฤต (ค.ศ. 1880–1895)

ทศวรรษ 1880–1890 เต็มไปด้วยความวุ่นวาย ใน ค.ศ. 1882 ทหารเก่าที่ไม่พอใจก่อ อิมโอกุนรัน (임오군란 / Imo Mutiny) ต้องพึ่งจีนปราบ ใน ค.ศ. 1884 กลุ่มปฏิรูปสายตะวันตกนำโดย คิมออกกยุน (김옥균) ก่อ กัปซินจ็องบยอน (갑신정변 / Gapsin Coup) แต่ล้มเหลวใน 3 วัน ใน ค.ศ. 1894 กบฏชาวนา ทงฮัก (동학 / Donghak) ปะทุ ทำให้ทั้งจีนและญี่ปุ่นส่งทหารเข้ามา นำสู่ สงครามจีน-ญี่ปุ่น (ค.ศ. 1894–1895) ที่ญี่ปุ่นชนะและเริ่มครองอำนาจเหนือเกาหลี

อึลมีซาบยอน — สังหารพระราชินี

เหตุการณ์ที่สะเทือนขวัญที่สุดคือ อึลมีซาบยอน (을미사변 / Eulmi Incident) 8 ตุลาคม ค.ศ. 1895 เมื่อกลุ่มโรนินญี่ปุ่นและเจ้าหน้าที่บุกเข้าพระราชวังในยามรุ่งอรุณ ลอบสังหารพระราชินีมินและเผาพระศพในสวน โกจงทรงตกอยู่ในภาวะช็อค ปีถัดมาพระองค์เสด็จหลบภัยในสถานทูตรัสเซียนาน 1 ปี (อากวันพาชอน / 아관파천 / Russian Refuge) เหตุการณ์นี้ถูกถ่ายทอดในซีรีส์ 미스터 션샤인 (Mr. Sunshine, 2018)

จักรวรรดิเกาหลี — ความพยายามครั้งสุดท้าย

ใน ค.ศ. 1897 โกจงกลับสู่พระราชวังและประกาศสถาปนา จักรวรรดิเกาหลี (대한제국 / Daehan Jeguk) สถาปนาพระองค์เองเป็นจักรพรรดิ (황제 / Hwangje) เพื่อประกาศความเท่าเทียมกับจีนและญี่ปุ่น แต่หลังรัสเซีย-ญี่ปุ่นสงคราม (ค.ศ. 1904–1905) ญี่ปุ่นบังคับให้ลงนาม สนธิสัญญาอึลซา (을사조약 / Eulsa Treaty) ยึดกิจการต่างประเทศ ใน ค.ศ. 1907 บีบให้สละราชสมบัติให้พระราชโอรส (พระเจ้าซุนจง) แทน

มรดกและความตายที่เต็มไปด้วยปริศนา

โกจงสวรรคต 21 มกราคม ค.ศ. 1919 ท่ามกลางข่าวลือที่ยังไม่ยุติว่าถูกวางยาพิษโดยญี่ปุ่น ข่าวการสวรรคตจุดชนวน ขบวนการ 1 มีนาคม (3.1운동 / March 1st Movement) — การต่อต้านการปกครองของญี่ปุ่นครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์เกาหลี ประวัติศาสตร์มองโกจงหลากหลาย — บ้างสงสารว่าต้องแบกรับชะตากรรมที่เกินกำลัง บ้างวิจารณ์ว่าไม่มีความสามารถเพียงพอ แต่ทั้งหมดเห็นพ้องว่ารัชสมัยของพระองค์คือจุดจบของราชวงศ์โชซอนที่ดำรงมายาวนาน 519 ปี